सामाजिक अध्ययन: नमुना प्रश्नसेट र सम्भावित प्रश्न

Question bank · 12 min read

सामाजिक अध्ययन: नमुना प्रश्नसेट र सम्भावित प्रश्न

ढाँचाअनुसारका तीन पूर्ण प्रश्नसेट — समूह क दस प्रश्न (१ अङ्क), समूह ख दस प्रश्न (२ अङ्क), समूह ग पाँच प्रश्न (४ अङ्क); पूर्णाङ्क पचास, समय दुई घण्टा। नक्सा र तालिका सोधिएका प्रश्नमा चित्र वा तालिका अनिवार्य छ — केवल वर्णनले पूरै अङ्क पाइँदैन।

समय बाँडफाँट

समूह क — बाह्र मिनेट। समूह ख — पैँतालीस मिनेट। समूह ग — पचपन्न मिनेट। बाँकी आठ मिनेट पुनरावलोकनमा। एक घण्टा पुग्दा समूह ख सकिएको हुनुपर्छ; नभए समूह ग मा जानुहोस् र पछि फर्कनुहोस्।

१६.१ नमुना प्रश्नसेट — एक

समूह क [10×1=10]

  1. समाजको आधारभूत एकाइ कुन हो?
  2. नेपालको संविधान कुन मितिमा जारी भयो?
  3. नेपालमा प्रदेश सङ्ख्या कति छ?
  4. विवाहको कानुनी न्यूनतम उमेर कति वर्ष हो?
  5. सुगौली सन्धि कुन सालमा भयो?
  6. कृषि कुन आर्थिक क्षेत्रअन्तर्गत पर्छ?
  7. नेपालको क्षेत्रफल कति छ?
  8. जनगणना २०७८ अनुसार जनघनत्व कति छ?
  9. सार्कको सचिवालय कहाँ छ?
  10. मूल देशान्तर कहाँबाट मानिन्छ?

समूह ख [10×2=20]

  1. एकल र संयुक्त परिवारबिचको दुई भिन्नता लेख्नुहोस्।
  2. सामाजिक सद्भाव भनेको के हो?
  3. मौलिक हक र कर्तव्यबिचको सम्बन्ध लेख्नुहोस्।
  4. छाउपडी प्रथाका दुई असर लेख्नुहोस्।
  5. नेपाल एकीकरणको सुरुआत कसले, कहाँबाट गरे?
  6. प्राथमिक र द्वितीयक आर्थिक क्षेत्रबिचको भिन्नता लेख्नुहोस्।
  7. अक्षांश र देशान्तरबिचको भिन्नता लेख्नुहोस्।
  8. एक नगरपालिकाको जनसङ्ख्या ४५,००० र क्षेत्रफल १५० वर्ग कि.मि. छ भने जनघनत्व निकाल्नुहोस्।
  9. संयुक्त राष्ट्र सङ्घका कुनै दुई विशिष्टीकृत निकाय र उनका काम लेख्नुहोस्।
  10. सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा अपनाउनुपर्ने दुई सावधानी लेख्नुहोस्।

समूह ग [5×4=20]

  1. बालविवाहका कारण लेख्दै यसको अन्त्यका उपाय सुझाउनुहोस्।
  2. नेपालको शासन संरचनाका तीन तह र प्रत्येकका दुई काम लेख्नुहोस्।
  3. सुगौली सन्धिका असर व्याख्या गर्नुहोस्।
  4. जनसङ्ख्या वृद्धिका कारण र व्यवस्थापनका उपाय लेख्नुहोस्।
  5. नेपालको भौगोलिक बनोटले विकासमा पारेको सकारात्मक र नकारात्मक प्रभाव लेख्नुहोस्।
नमुना सेट एक — उत्तरका बिन्दु

समूह क। १. परिवार। २. २०७२ असोज ३। ३. सात। ४. २० वर्ष। ५. वि.सं. १८७२। ६. प्राथमिक। ७. १,४७,५१६ वर्ग कि.मि.। ८. २०० जना प्रति वर्ग कि.मि.। ९. काठमाडौँ। १०. ग्रिनिच।

समूह ख। ११. एकलमा आमाबुबा र अविवाहित सन्तान मात्र, सदस्य थोरै र निर्णय छिटो; संयुक्तमा तीन पुस्ता सँगै, श्रम र सहयोग बाँडिने तर निर्णयमा ढिलाइ। १२. भिन्न जाति, भाषा, धर्म र संस्कृतिका मानिस आपसी सम्मान र सहिष्णुतासहित मिलेर बस्ने अवस्था। १३. मौलिक हक पाउनेले अरूको त्यही हकको सम्मान गर्नुपर्छ; हक र कर्तव्य सिक्काका दुई पाटा हुन् — कर्तव्यविनाको हक दाबी टिक्दैन। १४. महिनावारीका बेला घरबाहिर बस्न बाध्य पार्दा जाडो, सर्प र हिंसाको जोखिम; विद्यालय छुट्ने र मानसिक तनावले आत्मसम्मानमा असर। १५. पृथ्वीनारायण शाहले गोरखा राज्यबाट। १६. प्राथमिकमा प्रकृतिबाट सिधै उत्पादन (कृषि, वन, खानी); द्वितीयकमा कच्चा पदार्थ प्रशोधन गरी वस्तु उत्पादन (उद्योग, निर्माण)। १७. अक्षांश भूमध्यरेखासँग समानान्तर, ०–९० डिग्री, जलवायु बुझाउन; देशान्तर ध्रुव जोड्ने, ०–१८० डिग्री, समय निर्धारणमा। १८. ४५,००० ÷ १५० = ३०० जना प्रति वर्ग कि.मि.। १९. युनेस्को — शिक्षा, विज्ञान, संस्कृति र विश्व सम्पदा; विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन — स्वास्थ्य मापदण्ड, खोप र महामारी नियन्त्रण। २०. लामो पासवर्ड र व्यक्तिगत विवरण गोप्य राख्ने; सूचना पुष्टि गरी मात्र साझा गर्ने, अपरिचितका लिङ्क नखोल्ने।

समूह ग। २१. कारण — परम्परा र सामाजिक दबाब, गरिबी, छोरीलाई भार मान्ने सोच, अशिक्षा, जन्मदर्ताको अभाव, कानुन कार्यान्वयनको कमजोरी। उपाय — कानुनको कडा कार्यान्वयन र घटना दर्ता, छोरीको शिक्षा निरन्तरता र छात्रवृत्ति, समुदायस्तरीय सचेतना, किशोरकिशोरी शिक्षा र परामर्श, आर्थिक सहयोग र सीप तालिम। २२. सङ्घ — परराष्ट्र, रक्षा, मुद्रा, राष्ट्रिय नीति। प्रदेश — प्रदेश सडक, प्रदेश प्रहरी, उच्च शिक्षा, प्रदेशस्तरीय योजना। स्थानीय तह — आधारभूत शिक्षा र स्वास्थ्य, स्थानीय सडक र खानेपानी, घटना दर्ता, फोहोर व्यवस्थापन। २३. भूभाग गुम्नु (मेची–महाकाली सीमा); काठमाडौँमा रेसिडेन्ट राख्नुपर्नु र आन्तरिक राजनीतिमा बाह्य प्रभाव; नेपालीको अङ्ग्रेज सेनामा भर्ती; विस्तार नीतिको अन्त्य र आन्तरिक व्यवस्थापनमा केन्द्रित हुनुपर्ने बाध्यता। २४. कारण — बालविवाह, छोराको चाहना, परिवार नियोजनमा पहुँचको कमी, महिला शिक्षाको कमी, मृत्युदरमा कमी। उपाय — महिला शिक्षा, परिवार नियोजन, बालविवाह अन्त्य, रोजगारी, सन्तुलित क्षेत्रीय विकास, घटना दर्ता, जनसङ्ख्या शिक्षा। २५. सकारात्मक — जलविद्युत्, पर्यटन, विविध कृषि उपज, जैविक विविधता, औषधीय जडीबुटी। नकारात्मक — पूर्वाधार निर्माण महँगो, पहिरो-बाढी-भूकम्पको जोखिम, बजारसम्मको पहुँच कठिन, सेवा वितरणमा असमानता, भूपरिवेष्टित हुँदा ढुवानी खर्च बढी।

१६.२ नमुना प्रश्नसेट — दुई

समूह क [10×1=10]

  1. सामाजिकीकरणको पहिलो माध्यम कुन हो?
  2. मौलिक हक संविधानको कुन भागमा छन्?
  3. स्थानीय तहको सङ्ख्या कति छ?
  4. राणा शासन कति वर्ष रह्यो?
  5. नेपालमा गणतन्त्र कुन मितिमा घोषणा भयो?
  6. पर्यटन कुन आर्थिक क्षेत्रअन्तर्गत पर्छ?
  7. पृथ्वीको अक्षको झुकाव कति डिग्री छ?
  8. जनगणना कति वर्षको अन्तरालमा गरिन्छ?
  9. नेपाल संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सदस्य कुन सालमा बन्यो?
  10. नेपालको सबैभन्दा होचो स्थान कुन हो?

समूह ख [10×2=20]

  1. संस्कृति भनेको के हो? दुई उदाहरण दिनुहोस्।
  2. मानव मूल्य भनेको के हो? दुई उदाहरण लेख्नुहोस्।
  3. नागरिकता प्राप्त गर्ने तीन आधार लेख्नुहोस्।
  4. दाइजो प्रथाका दुई असर लेख्नुहोस्।
  5. लिच्छविकालका दुई उपलब्धि लेख्नुहोस्।
  6. वस्तु विनिमय प्रणालीका दुई समस्या लेख्नुहोस्।
  7. नेपालको भौगोलिक क्षेत्रअनुसार जनसङ्ख्या वितरण लेख्नुहोस्।
  8. प्राकृतिक वृद्धिदर कसरी निकालिन्छ? उदाहरणसहित देखाउनुहोस्।
  9. पञ्चशीलका कुनै दुई सिद्धान्त लेख्नुहोस्।
  10. साइबर दुर्व्यवहार भएमा के गर्नुपर्छ?

समूह ग [5×4=20]

  1. सामाजिकीकरणका माध्यम र उनको भूमिका व्याख्या गर्नुहोस्।
  2. जातीय छुवाछूत अन्त्य गर्न राज्य, समुदाय र विद्यार्थीले गर्नुपर्ने काम लेख्नुहोस्।
  3. नेपाल एकीकरणको आवश्यकता र महत्त्व व्याख्या गर्नुहोस्।
  4. कृषिप्रधान अर्थतन्त्रका समस्या लेख्दै सुधारका उपाय सुझाउनुहोस्।
  5. बसाइँसराइका कारण र असर व्याख्या गर्नुहोस्।
नमुना सेट दुई — उत्तरका बिन्दु

समूह क। १. परिवार। २. भाग ३। ३. ७५३। ४. १०४ वर्ष। ५. २०६५ जेठ १५। ६. तृतीयक। ७. २३.५ डिग्री। ८. दस वर्ष। ९. वि.सं. २०११। १०. कन्चन कलन, झापा (करिब ६० मिटर)।

समूह ख। ११. समाजले सिकेर पुस्तान्तरण गर्ने जीवनशैली, विश्वास, भाषा, कला र संस्कार — उदाहरण: तीज र दसैँ पर्व, मिथिला चित्रकला। १२. मानिसलाई मर्यादित जीवन जिउन र व्यवहारलाई दिशा दिने आदर्श — सत्य, करुणा। १३. वंशज, जन्म, अङ्गीकृत। १४. छोरीका अभिभावकमाथि आर्थिक भार र ऋण; दाइजोका नाममा हिंसा र सम्बन्धविच्छेद, छोरीलाई भार मान्ने सोच बढ्नु। १५. कला र स्थापत्यको विकास (चाँगुनारायण, अभिलेख); अंशुवर्माको पालामा व्यापार, जलमार्ग र शैक्षिक विकास। १६. मूल्यको साझा मापन नहुनु; आवश्यकताको संयोग नमिल्नु (वस्तु भण्डारण र विभाजन कठिन हुनु पनि)। १७. तराई करिब ५४ प्रतिशत, पहाड करिब ४० प्रतिशत, हिमाल करिब ६ प्रतिशत। १८. जन्मदर − मृत्युदर; जन्मदर प्रति हजार २० र मृत्युदर ७ भए प्राकृतिक वृद्धिदर १३ प्रति हजार अर्थात् १.३ प्रतिशत। १९. एकआपसको भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमिकताको सम्मान; आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्ने (शान्तिपूर्ण सहअस्तित्व पनि)। २०. जवाफ नदिने, प्रमाण (स्क्रिनसट) सुरक्षित राख्ने, अभिभावक वा शिक्षकलाई भन्ने र आवश्यक परे साइबर ब्युरोमा उजुरी दिने; खाता निजी बनाउने।

समूह ग। २१. परिवार — भाषा, व्यवहार, आधारभूत मूल्य; विद्यालय — ज्ञान, अनुशासन, सामूहिक जीवन; साथीसङ्गत — सहकार्य, प्रतिस्पर्धा, पहिचान; सञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जाल — सूचना र दृष्टिकोण; धर्म, संस्कृति र समुदाय — मान्यता र परम्परा। प्रत्येकको सकारात्मक र नकारात्मक दुवै प्रभावको चर्चा। २२. राज्य — कानुन कार्यान्वयन, उजुरी प्रणाली, पीडितलाई क्षतिपूर्ति, शिक्षा र रोजगारीमा समावेशी नीति। समुदाय — सहभोज, सार्वजनिक धारा र मन्दिरमा समान पहुँच, अग्रजमार्फत सन्देश, अन्तरजातीय सद्भाव। विद्यार्थी — साथीलाई भेदभाव नगर्ने, घटना देखे बोल्ने र रिपोर्ट गर्ने, कक्षामा सचेतना कार्यक्रम। २३. आवश्यकता — बाइसे-चौबिसे राज्यको विभाजन र आपसी झगडा, बाह्य आक्रमणको खतरा, साझा बजार र सुरक्षित व्यापार मार्ग, साझा पहिचान। महत्त्व — स्वतन्त्र राष्ट्रको निर्माण र निरन्तरता, साझा प्रशासन र कानुन, विविधतासहितको एकता, आजको सङ्घीय गणतन्त्रको भौगोलिक आधार। २४. समस्या — सानो र टुक्रिएको जोत, सिँचाइको अभाव, परम्परागत प्रविधि, मल-बिउको समयमा अभाव, बजार र भण्डारणको अभाव, युवाको पलायन, जलवायु जोखिम। उपाय — सिँचाइ र उन्नत बिउ, कृषि प्रशोधन र शीतभण्डार, सहकारी खेती, कृषि कर्जा र बिमा, बजार सूचना, कृषि सडक, युवालक्षित कार्यक्रम। २५. कारण (धकेल्ने र तान्ने) र असर (स्रोत क्षेत्र र गन्तव्य दुवैमा) — एकाइ १५.८ को उत्तरबमोजिम, साथै सकारात्मक पक्ष (विप्रेषण, सीप, बजार) र व्यवस्थापनका उपाय (गाउँमै रोजगारी र सेवा, योजनाबद्ध सहरीकरण)।

१६.३ नमुना प्रश्नसेट — तीन

समूह क [10×1=10]

  1. नेपाल कस्तो विशेषता बोकेको देश हो?
  2. छुवाछूतविरुद्धको हक संविधानको कुन धारामा छ?
  3. प्रतिनिधि सभाका कुल सदस्य कति छन्?
  4. नेपालमा प्रजातन्त्र कुन मितिमा स्थापना भयो?
  5. बजेट कुन मितिमा प्रस्तुत गरिन्छ?
  6. महादेश कति छन्?
  7. नेपालको उच्चतम बिन्दु कति उचाइमा छ?
  8. जनगणना २०७८ अनुसार वार्षिक वृद्धिदर कति छ?
  9. युनेस्कोको मुख्यालय कहाँ छ?
  10. सार्कका सदस्य राष्ट्र कति छन्?

समूह ख [10×2=20]

  1. परिवार र समाजबिचको सम्बन्ध लेख्नुहोस्।
  2. सहिष्णुता भनेको के हो? एक उदाहरण दिनुहोस्।
  3. मौलिक हक र कानुनी हकबिचको भिन्नता लेख्नुहोस्।
  4. बालश्रमका दुई कारण लेख्नुहोस्।
  5. मल्लकालका दुई योगदान लेख्नुहोस्।
  6. तृतीयक क्षेत्रका चार उदाहरण लेख्नुहोस्।
  7. नेपालको अक्षांश र देशान्तरीय विस्तार लेख्नुहोस्।
  8. एक गाउँपालिकाको जनसङ्ख्या २०६८ मा २०,००० र २०७८ मा २४,००० छ भने दशकको वृद्धिदर निकाल्नुहोस्।
  9. असंलग्न आन्दोलनको आधार कुन सम्मेलनबाट बसेको मानिन्छ?
  10. डिजिटल नागरिकताका दुई कर्तव्य लेख्नुहोस्।

समूह ग [5×4=20]

  1. मानव मूल्य भनेको के हो? यसको महत्त्व र विद्यार्थी जीवनमा यसको प्रयोग लेख्नुहोस्।
  2. लागुऔषध दुर्व्यसनका कारण, असर र समाधान लेख्नुहोस्।
  3. राणा शासनका विशेषता र त्यसको अन्त्य कसरी भयो, लेख्नुहोस्।
  4. नेपालमा जनसङ्ख्या वितरणलाई असर गर्ने तत्त्वहरू व्याख्या गर्नुहोस्।
  5. संयुक्त राष्ट्र सङ्घका अङ्ग र विशिष्टीकृत निकायले नेपालमा गरेका काम लेख्नुहोस्।
नमुना सेट तीन — उत्तरका बिन्दु

समूह क। १. बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुधार्मिक र बहुसांस्कृतिक। २. धारा २४। ३. २७५। ४. २००७ फागुन ७। ५. जेठ १५। ६. सात। ७. ८,८४८.८६ मिटर (सगरमाथा)। ८. ०.९२ प्रतिशत। ९. पेरिस। १०. आठ।

समूह ख। ११. परिवार समाजको आधारभूत एकाइ; परिवार मिलेर समुदाय, समुदाय मिलेर समाज; मूल्य र संस्कार परिवारबाटै समाजमा सर्छ। १२. आफूसँग नमिल्ने विचार, धर्म वा संस्कृतिलाई पनि सम्मान गर्ने गुण — उदाहरण: साथीको पर्वमा सहभागी हुनु। १३. मौलिक हक संविधानले दिने र अदालतमार्फत सिधै कार्यान्वयन गर्न सकिने; कानुनी हक ऐन-नियमले दिने र संशोधन गर्न सजिलो। १४. गरिबी र परिवारको आर्थिक बाध्यता; शिक्षाको पहुँच र गुणस्तरको अभाव (अभिभावकको अशिक्षा, सस्तो श्रमको माग पनि)। १५. नेवार कला, स्थापत्य र दरबार क्षेत्रको निर्माण; जयस्थिति मल्लको सामाजिक-कानुनी व्यवस्थापन र प्रताप मल्लको साहित्य-कला संरक्षण। १६. व्यापार, यातायात, बैंक र बिमा, पर्यटन (शिक्षा र स्वास्थ्य पनि)। १७. अक्षांश २६°२२′ देखि ३०°२७′ उत्तर; देशान्तर ८०°४′ देखि ८८°१२′ पूर्व। १८. (२४,००० − २०,०००) ÷ २०,००० × १०० = २० प्रतिशत (दश वर्षमा)। १९. सन् १९५५ को बाङडुङ सम्मेलन। २०. अरूको गोपनीयता र अनुमतिको सम्मान; सही सूचना मात्र साझा गर्ने र सामग्रीको स्रोत उल्लेख गर्ने।

समूह ग। २१. परिभाषा; महत्त्व — व्यक्तिको चरित्र, पारिवारिक सद्भाव, सामाजिक विश्वास, कानुनको पालना र सहअस्तित्व; विद्यार्थी जीवनमा — परीक्षामा इमानदारी, साथीप्रति करुणा, समयको सम्मान, सार्वजनिक सम्पत्तिको रक्षा, भेदभावको विरोध। २२. कारण — कुसङ्गत, जिज्ञासा, पारिवारिक कलह, बेरोजगारी, सहज उपलब्धता। असर — स्वास्थ्यमा क्षति, पढाइ छुट्नु, आर्थिक बर्बादी, अपराधमा संलग्नता, पारिवारिक विखण्डन। समाधान — संवाद र परामर्श, खेलकुद र सीप, विद्यालय कार्यक्रम, कानुनी नियन्त्रण, पुनर्स्थापना र पुनःसमाजीकरण। २३. विशेषता — वंशाणुगत प्रधानमन्त्री, राजा नाममात्रको, १०४ वर्ष (१९०३–२००७), शिक्षा र प्रेसमा नियन्त्रण, केही सुधार (सती र दासप्रथाको अन्त्य, कलेज स्थापना)। अन्त्य — बाहिर शिक्षा र चेतनाको विस्तार, राजनीतिक दलको गठन, सशस्त्र आन्दोलन र दिल्ली सम्झौता, २००७ फागुन ७ मा प्रजातन्त्रको स्थापना। २४. प्राकृतिक — हावापानी, भूबनोट, माटोको उब्जाउ शक्ति, पानी, प्रकोपको जोखिम; आर्थिक — रोजगारी, उद्योग, बजार, कृषियोग्य जमिन; पूर्वाधार — सडक, विद्युत्, विद्यालय, अस्पताल; सामाजिक — आफन्त, सुरक्षा, शान्ति। त्यसैले तराईमा बाक्लो, हिमालमा पातलो बस्ती। २५. अङ्ग — महासभा, सुरक्षा परिषद्, आर्थिक तथा सामाजिक परिषद्, अन्तर्राष्ट्रिय न्यायालय, सचिवालय, संरक्षण परिषद्। नेपालमा काम — युनेस्को (विश्व सम्पदा सूची, शिक्षा), युनिसेफ (खोप, पोषण, बाल संरक्षण), विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (पोलियो उन्मूलन, महामारी नियन्त्रण), खाद्य तथा कृषि सङ्गठन (बिउ, खाद्य सुरक्षा), विश्व बैंक (सडक, विद्युत्, पुनर्निर्माण), अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठन (बालश्रम उन्मूलन)। नेपालको योगदान — शान्ति स्थापना कार्यमा सहभागिता।

१६.४ सम्भावित प्रश्न: अभ्यासका प्राथमिकता

'सम्भावित' भन्नुको अर्थ

यहाँ कुनै निश्चित प्रश्नपत्रको भविष्यवाणी गरिएको छैन, न कुनै स्थानीय तहको प्रश्न नै सारिएको छ। यी अभ्यासका प्राथमिकता हुन् — विशिष्टीकरण तालिका र पाठ्यक्रमको बनोटबाट क्रम दिइएको। जुन विषयवस्तु तोकिएको अङ्कमा सफासँग सोध्न मिल्छ, जसको उत्तरको ढाँचा निश्चित छ र जसलाई पाठ्यपुस्तकले पूरै एकाइ दिएको छ, त्यो माथि पर्छ।

१६.४.१ तह क — नआएसम्म अभ्यास गर्ने

क्रम विषयवस्तु र सम्भावित स्वरूप अङ्क किन यहाँ
१ संविधान — जारी मिति, भाग, मौलिक हक, शासनका तीन तह ४ तथ्य निश्चित र पूरै एकाइ भएकाले लामो प्रश्नको स्वाभाविक स्रोत।
२ सामाजिक समस्या — कारण, असर र समाधान (बालविवाह, छुवाछूत, बालश्रम) ४ तीन खण्डको उत्तर चार अङ्कमा ठ्याक्कै मिल्छ।
३ जनसङ्ख्या — वृद्धिदर र जनघनत्वको गणना २–४ सूत्रमा आधारित, जाँच्न सजिलो।
४ इतिहास — एकीकरण, सुगौली सन्धि, राणा शासन, प्रमुख मिति ४ मिति र क्रम दुवै सोधिन्छन्।
५ नक्सा कार्य — प्रदेश, भौगोलिक क्षेत्र, नदी ४ चित्रसहितको उत्तर; नामाङ्कनमै अङ्क।
६ आर्थिक क्रियाकलापका तीन क्षेत्र उदाहरणसहित २–४ वर्गीकरणको मानक प्रश्न।
७ अन्तर्राष्ट्रिय संस्था — संयुक्त राष्ट्र सङ्घ र सार्कको स्थापना, अङ्ग, काम ४ तथ्य निश्चित; हरेक वर्ष आउँछ।
८ सामाजिकीकरण र सांस्कृतिक विविधता ४ साधन र उदाहरण सूचीबद्ध गर्न मिल्ने।

१६.४.२ तह ख — दोस्रो चरण

क्रम विषयवस्तु र सम्भावित स्वरूप अङ्क किन यहाँ
९ मानव मूल्य र सामाजिक सद्भाव २–४ परिभाषा र उदाहरणमा आधारित।
१० नागरिकता प्राप्तिका आधार र नागरिकका कर्तव्य २ निश्चित सूची।
११ अक्षांश–देशान्तर र नेपालको भौगोलिक विस्तार २ अङ्क सम्झे पुग्ने।
१२ बसाइँसराइका कारण र असर ४ धकेल्ने–तान्ने ढाँचाले उत्तर सजिलो।
१३ सूचना प्रविधिको सुरक्षित प्रयोग २–४ समसामयिक; सूचीगत उत्तर।
१४ लिच्छवि र मल्लकालका उपलब्धि २–४ तुलनात्मक उत्तर।

१६.४.३ तह ग — अन्तिम दिनको छोटो दोहोर्‍याइ

क्रम विषयवस्तु र सम्भावित स्वरूप अङ्क किन यहाँ
१५ राष्ट्रिय गौरवका विषय र राष्ट्रिय दिवस १–२ सम्झनामा आधारित।
१६ वस्तु विनिमय प्रणालीका समस्या २ छोटो उत्तर।
१७ बजेट प्रस्तुत हुने मिति, आवधिक योजना १ एक वाक्यको तथ्य।
१८ विश्व सम्पदा सूचीमा रहेका नेपालका सम्पदा १–२ सूची सम्झे पुग्ने।
तथ्य कार्ड

संविधान (२०७२ असोज ३), सुगौली सन्धि (१८७२), राणा शासन (१९०३–२००७), गणतन्त्र (२०६५ जेठ १५), क्षेत्रफल (१,४७,५१६), जनसङ्ख्या (२,९१,६४,५७८), जनघनत्व (२००), संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (१९४५; नेपालको सदस्यता २०११), सार्क (१९८५; सचिवालय काठमाडौँ) — यी नौ तथ्य एउटै कार्डमा लेखी दिनको एक पटक पढ्नुहोस्।

अन्तिम सातामा

तीन सेटका समूह क का तीस प्रश्न एकै पानामा सार्नुहोस् — मिति, सङ्ख्या र नाम। त्यो पाना दिनको एक पटक पढ्नु सबैभन्दा सस्तो अङ्क हो।