Nepali
नेपाली · Class 8 · Code BEE-8
0 / 17
chapters done
-
The syllabus asks for
- कविताको सार, भाव र सन्देश
- लयबद्ध वाचन र श्लोकगत व्याख्या
- भाषिक संरचना: नाम र सर्वनाम शब्दको पहिचान र प्रयोग
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ
- सुनाइ पाठ १; सिर्जना: निर्दिष्ट शीर्षकमा कविता रचना
Key points
- 'सहिदहरूको सम्झनामा' भूपी शेरचन (जन्म वि.सं. १९९३, टुकुचे, मुस्ताङ) को कविता हो; यो 'घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे' सङ्ग्रहमा छ, जसले साझा पुरस्कार पाएको थियो।
- टेक: तारा झरेर नगए बिहान हुँदैन, सपुत मरेर नगए मुलुक बन्दैन।
- गाँस, सास, धड्कन र खुसी — सबैमा सहिदको रगत छ; हामी उनीहरूप्रति ऋणी छौँ।
- कर्तव्य बिर्से इतिहास, सहिदका लास, धर्ती र आकाशले धिक्कार्छन्।
- उन्नति नगरे सहिद रुन्छन्; देशको उन्नति नै सच्चा श्रद्धाञ्जलि हो।
-
The syllabus asks for
- कथाको सार, घटनाक्रम र पात्र
- शीर्षकको सार्थकता र सन्देश
- भाषिक संरचना: विशेषण, विशेष्य र भेद्य
- शब्दभण्डार: पर्यायवाची शब्द; अनुच्छेद निर्माण
- वर्णविन्यास अभ्यास
Key points
- 'साकार सपना' गणेशप्रसाद भट्टराईको ऐतिहासिक कथा हो; केन्द्रमा पृथ्वीनारायण शाहको एकीकरणको सपना छ।
- घटनाक्रम: कीर्तिपुर विजय → गुह्येश्वरीमा मल्लहरूको बैठक → अङ्ग्रेजसँग सहयोगको माग → बेतियामा गोल्डिङको व्यापारिक हिसाब → किनलकको सेनाको हार → सपना साकार।
- "यसमा के के छ? मलाई सबै बुझाऊ।" — गोल्डिङ; "मेरो सपना तिमीहरूले पूरा गर्यौ।" — पृथ्वीनारायण शाह।
- सन्देश: अठोटले सपना साकार हुन्छ, एकतामा बल हुन्छ, विदेशी सहयोग निःस्वार्थ हुँदैन।
- विशेषणले विशेष्यको र भेदक (को/का/की, रो/रा/री, नो/ना/नी) ले भेद्यको विशेषता बताउँछ।
-
The syllabus asks for
- जीवनीको सार र जीवनका मुख्य घटना
- व्यक्तित्व र योगदानको मूल्याङ्कन
- भाषिक संरचना: विरामचिह्न (पूर्णविराम, अल्पविराम, अर्धविराम, प्रश्नचिह्न)
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ
- धारणा निर्माण र कक्षा प्रस्तुति
Key points
- स्वामी प्रपन्नाचार्य (वि.सं. १९८०–२०७२): जन्म पाँचथरको बरडाँडा; न्वारनको नाम गीतानन्द, बोलाउने नाम काले राई।
- किरात धर्म मान्ने कृषक परिवार; बाल्यकालमा पढ्ने अवसर पाएनन्।
- १४ वर्षमा महागुरु फाल्गुनन्दको आश्रम; वि.सं. २००५ मा गुरुको निधनपछि वैराग्य।
- करिब ३० वर्षमा अक्षर चिनेर बनारसबाट वेदान्तमा आचार्य र विद्यावारिधि।
- साठीभन्दा बढी कृति: 'वेदमा के छ?', 'प्राचीन किरात इतिहास' आदि।
-
The syllabus asks for
- व्यावसायिक चिठीको ढाँचा र भागहरू (आदि, मध्य, अन्त्य)
- चिठीको भाषाशैली र औपचारिकता
- भाषिक संरचना: कारक र विभक्ति
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ, समूहवाची र श्रुतिसमभिन्नार्थी शब्द
- व्यावहारिक लेखन अभ्यास
Key points
- व्यावसायिक चिठी व्यापार र संस्थाका कामका लागि लेखिने औपचारिक चिठी हो।
- आदि भाग: संस्थाको नाम-ठेगाना, पत्रसङ्ख्या, चलानी नं., मिति, पाउनेको ठेगाना, विषय, सम्बोधन।
- मध्य भाग: कारण, विवरण, परिमाण, दर, समय, भुक्तानी, अनुरोध र धन्यवाद।
- अन्त्य भाग: भवदीय, हस्ताक्षर, नाम, पद, संस्था, संलग्न कागजात।
- भाषा औपचारिक, शिष्ट, स्पष्ट र संक्षिप्त हुन्छ।
-
The syllabus asks for
- निबन्धको सार र मुख्य तर्क
- मानव अधिकारको अवधारणा र महत्त्व
- भाषिक संरचना: काल (वर्तमान, भूत, भविष्यत्) र ब/व/ओ को वर्णविन्यास
- शब्दभण्डार: समावेशक र समावेश्य शब्द, श्रुतिलेखन
- व्याख्या र समीक्षात्मक उत्तर लेखन
Key points
- 'मानव अधिकार' आत्मपरक निबन्ध हो, जो "म मानव हुँ" बाट सुरु हुन्छ।
- मानव अधिकार जन्मजात, सर्वव्यापी, अविभाज्य र अहस्तान्तरणीय हुन्छ।
- जन्मदर्ता, शिक्षा र नागरिकता बालबालिका तथा नागरिकका मौलिक अधिकार हुन्।
- मुख्य निष्कर्ष: असहाय, वृद्धवृद्धा र अपाङ्गता भएकालाई सेवा पुर्याउनु दया होइन, उनीहरूको अधिकार हो।
- अधिकारको सीमा अर्काको अधिकार हो; चरित्रहत्या र गोपनीयता भङ्ग अधिकार होइन।
-
The syllabus asks for
- कथाको सार, घटनाक्रम र चरित्रचित्रण
- कथाको सन्देश र शीर्षकको सार्थकता
- भाषिक संरचना: कालका अपूर्ण पक्ष
- शब्दभण्डार: अनुकरणात्मक शब्द; वर्णविन्यास: य र ए
- सुनाइ पाठ ६; सिर्जना: तोकिएको शीर्षकमा कथा लेखन
Key points
- 'अमर पुत्र' भीमनिधि तिवारीको करुण सामाजिक कथा हो।
- ललितपुरका हात्तीदाँतका शिल्पकार भाजुलालको एक मात्र छोरो जुजुलाल अचानक बित्छ।
- भक्तका लागि कुँदेको कृष्णको मूर्तिमा छोराको अनुहार आउँछ; भाजुलाल साढे पाँच रुपियाँ आफ्नो र साढे चार रुपियाँ उधार मिलाएर दस रुपियाँ बैना फिर्ता गर्छन्।
- आमा र बुहारी मूर्तिमा जुजुलाललाई देखेर विलाप गर्छन्: "यो मूर्ति बाहिर दिनु हुँदैन।"
- हाडमासुको छोरो खरानी भयो, हात्तीदाँतको छोरो अमर भयो — यही शीर्षकको अर्थ हो।
-
The syllabus asks for
- संवादको सार, पात्र र परिवेश
- रूपक विधाको परिचय र संवादको अभिनय
- भाषिक संरचना: कालका पूर्ण पक्ष, अज्ञात र अभ्यस्त पक्ष
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ
- संवाद लेखन र प्रस्तुति
Key points
- 'पदमार्ग' संवादात्मक (रूपक) पाठ हो, जसमा पुराना साथीहरूको भेटघाटको कुराकानी छ।
- पात्र: आङरिता शेर्पा (नाम्चे, पर्यटन व्यवसायी), फातिमा खातुन (जनकपुर, खाद्यान्न व्यापारी), ईश्वर राजवंशी (झापा, पत्रकार), सुप्रभा शाही (कालीकोट, बैङ्ककर्मी)।
- सुप्रभाको प्रस्तावमा वर्षको एक पटक भेटघाट र पदयात्राको योजना बन्छ।
- विषयवस्तु: पदयात्रा र पर्यटन, नेपालको भौगोलिक विविधता, आर्थिक सम्भावना र सामाजिक सद्भाव।
- सन्देश: नेपाल भ्रमणयोग्य देश हो; पर्यटनले रोजगारी र विकास ल्याउँछ; विविधतामा एकता हाम्रो पहिचान हो।
-
The syllabus asks for
- गद्य कविताको परिचय र सार
- भाव, बिम्ब र सन्देश
- भाषिक संरचना: कारक र विभक्ति
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ
- सुनाइ पाठ ८; सिर्जना: स्वतन्त्र गद्य कविता
Key points
- 'फर्क आफ्नै देश' विक्रम पवन परियारको देशप्रेमी कविता हो।
- कवि आफूलाई हिमालझैँ स्वाभिमान र बुद्धझैँ विचार भएको श्रमशील नेपाली भन्छन्।
- परदेशको "हरियो पासपोर्ट" छोडेर आफ्नै घरआँगनमा फर्किने आह्वान छ।
- देश बनाउने काम ठोस छ — घरका भित्ता टाल्नु, खेतका गरा ओसिलो बनाउनु, गुराँस फुलाउनु।
- देश आत्मनिर्भर भएर बाँच्दा मात्र हिमाल हाँस्छ।
-
The syllabus asks for
- प्रबन्धको सार र मुख्य तर्क
- वैदेशिक व्यापारको अवस्था, समस्या र सम्भावना
- भाषिक संरचना: पदवर्ग (नामयोगी र क्रियायोगी)
- शब्दभण्डार: पारिभाषिक र प्राविधिक शब्द
- तथ्यपरक लेखन र तालिका/रेखाचित्र पठन
Key points
- व्यापार तीन प्रकारका हुन्छन् — स्थानीय, राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय (वैदेशिक)।
- मुद्रा नहुँदा वस्तु विनिमय प्रथा थियो, जसका मापन, विभाजन, भण्डारण र मागको मेलजस्ता समस्या थिए; मुद्राले ती हटायो।
- लिच्छविकालमा तिब्बत र भारतसँग व्यापार; सेनवंशीका पालामा पाल्पा प्रमुख व्यापारिक केन्द्र थियो।
- आज नेपालमा ठुलो व्यापार घाटा छ — आयात निर्यातभन्दा धेरै बढी।
- घाटाका कारण: कच्चा पदार्थ निर्यात, औद्योगिक पछौटेपन, उपभोक्तावाद, पूर्वाधारको कमी, सिप-प्रविधिको अभाव र नीतिगत अस्थिरता।
-
The syllabus asks for
- मनोवादको सार र पात्र
- मनोवाद विधाको विशेषता र अभिनय
- भाषिक संरचना: पदवर्ग (संयोजक, विस्मयादिबोधक, निपात)
- शब्दभण्डार: पर्यायवाची शब्द, शब्दार्थ
- अनुकरणात्मक मनोवाद लेखन र सार लेखन
Key points
- 'हजुरआमाको जन्मोत्सव' मनोवाद (एकालाप) हो; पात्र विनोद चन्द, बझाङको खप्तड छान्ना गाउँपालिका; स्थान आफ्नै कोठा, समय अपराह्न ३ बजे।
- पर्सि हजुरआमाको ८४ औँ जन्मदिन र चौरासी पूजा छ; विनोद के उपहार दिऊँ भनेर दुई घण्टा घोत्लिन्छन्।
- हजुरआमा वात्सल्यमयी, परिश्रमी र स्वस्थ हुनुहुन्छ; उहाँले नातिलाई नातागोता सिकाउनुभएको छ।
- पैसाको कमी, लाज र डरले द्विविधा जन्माउँछ; अन्त्यमा आफैँले बनाएको तस्बिर फ्रेममा राखी फूलको माला सहित दिने निर्णय हुन्छ।
- सन्देश: उपहार हृदयबाट समर्पण गरिन्छ; ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान र समय दिनुपर्छ।
-
The syllabus asks for
- कथाको सार, घटनाक्रम र चरित्र
- बालमनोविज्ञान र सामाजिक सन्देश
- भाषिक संरचना: सङ्गति (लिङ्ग, वचन), समस्त शब्द र विग्रह
- शब्दभण्डार: अनेकार्थी शब्द
- स्वतन्त्र कथा रचना
Key points
- 'एकजोर जुत्ता' महेशविक्रम शाहको कथा हो; 'म' पात्र हर्कबहादुरको घरमा भाडामा बस्छन्।
- हर्कबहादुरको परिवारमा छ जना छन्; जेठी छोरी गुलाफी 'म' को घरधन्दा गर्छिन्।
- दसैँका लागि गुलाफीले धागाले नापेर कालो जुत्ता मगाउँछिन्; 'म' जुत्ता र अरूका लागि चकलेट ल्याउँछन्।
- भाइबहिनीमा ईर्ष्या र बाआमामा शङ्का जन्मिन्छ; हर्कबहादुर लोकलाज र सबै सन्तानमा समानताको चिन्ता गर्छन्।
- अन्त्यमा गुलाफी "अलि ठुलो भयो" भन्ने बहाना गर्दै आँसुसहित जुत्ता फिर्ता गर्छिन्।
-
The syllabus asks for
- जीवनीको सार, सन्दर्भ र प्रसङ्ग
- व्यक्तित्व, सङ्घर्ष र योगदान
- भाषिक संरचना: उपसर्ग लागेका शब्द, पुरुष र आदर
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ र पारिभाषिक शब्द
- सुनाइ पाठ १२; तथ्यपरक टिपोट र जीवनी लेखन
Key points
- जुन्को ताबेई (१९३९–२०१६) सगरमाथा चढ्ने संसारकी पहिलो महिला हुन्; जन्म मिहारु, फुकुसिमा, जापान।
- बाल्यकालमा निमोनियाले थलिइन्; १० वर्षमा माउन्ट नासु चढेपछि आरोहणमा रुचि जाग्यो; सोवा महिला विश्वविद्यालयबाट अङ्ग्रेजी साहित्य पढिन्।
- १९६५ मा मसानोबुसँग विवाह; १९६९ मा 'लेडिज क्लाइम्बिङ क्लब जापान' स्थापना।
- १९७५ मा ६,३०० मिटरको हिमपहिरोबाट बचेर मे १६ मा आङ छिरिङसहित सगरमाथा चुमिन्।
- १९९२ मा सेभेन समिट्स पूरा गर्ने पहिलो महिला; ७६ देशका सर्वोच्च शिखर चढिन्।
-
The syllabus asks for
- कविताको सार, भाव र प्रकृतिप्रति दृष्टि
- काव्यिक भाषा, बिम्ब र अलङ्कार
- भाषिक संरचना: करण र अकरण, प्रेरणार्थक क्रिया
- शब्दभण्डार: सिङ्गो शब्दको पहिचान र प्रयोग
- श्रुतिलेखन र व्याख्या लेखन
Key points
- 'प्यारो प्रकृति' प्रह्लाद पोखरेलको शार्दूलविक्रीडित छन्दको कविता हो; छ श्लोक, प्रत्येकमा चार पङ्क्ति; १२ औँ अक्षरमा अर्धविश्राम र १९ औँमा पूर्णविश्राम।
- प्रकृति सृष्टिको आधार, गुरु र आनन्दको स्रोत हो; सन्तुलनका लागि नयाँ दृष्टि चाहिन्छ।
- बिरुवा र लगानीको उदाहरणले उद्यमशीलता, बादलले निर्मलता र हराभरा प्रकृतिले आनन्द सिकाउँछ।
- बिम्ब: दृश्य, स्पर्श, स्वाद; अलङ्कार: मानवीकरण, उपमा, रूपक, अनुप्रास।
- करण = सकारात्मक, अकरण = नकारात्मक वाक्य; प्रेरणार्थकमा कर्ताले अरूलाई काम गराउँछ।
-
The syllabus asks for
- दैनिकी विधाको परिचय र सार
- भ्रमणको अनुभव, अवलोकन र निष्कर्ष
- भाषिक संरचना: वाक्य संरचना र वर्णविन्यास
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ र टुक्का
- सिर्जना: निर्दिष्ट शीर्षकमा दैनिकी लेखन
Key points
- 'शैक्षिक भ्रमण' उर्मिला परियारको तीन दिने (वि.सं. २०८० वैशाख १५–१७) भ्रमणको दैनिकी हो।
- पहिलो दिन: सौराहा, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज (९५२.६३ वर्ग कि.मि., चार जिल्ला, विश्व सम्पदा), जङ्गल सफारी, गैँडा र बाघ, थारू नृत्य।
- दोस्रो दिन: लुम्बिनी — मायादेवी मन्दिर, बुद्धको पाइला भएको शिला, अशोकस्तम्भ, विभिन्न देशका गुम्बा; धार्मिक सहिष्णुता।
- तेस्रो दिन: तानसेन — सेनवंशी दरबार (६३ कोठा, दुई बुर्जा), सङ्ग्रहालय, भगवती र अमरनारायण मन्दिर।
- दैनिकी: मिति, प्रथम पुरुष, भूतकाल, समयक्रम, व्यक्तिगत अनुभूति।
-
The syllabus asks for
- नियात्रा विधाको परिचय र सार
- यात्राको वर्णन, संस्कृति र अनुभूति
- भाषिक संरचना: पदसङ्गति र वाक्य शुद्धीकरण
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ
- स्वतन्त्र नियात्रा लेखन
Key points
- 'से गुम्बाको सुन्दरता' युवराज नयाँघरेको नियात्रा हो; यात्रा डोल्पाको जुफालबाट से गुम्बासम्मको छ।
- बाटामा ठुलीभेरी, छेप्का, बोरिङ, रिग्मो, से फोक्सुन्डो ताल, लेखेढुङ्गा र ५,३०० मिटरको भन्ज्याङ पर्छन्।
- बोन धर्म, लुङतर, चौँरी (याक-नाक), यार्चागुम्बा, बजार नपाएको स्याउ — डोल्पाली जीवनका झलक।
- से गुम्बा: करिब १,३०० वर्ष पुरानो, दुई खोलाको सङ्गममा, छालाले मोरिएका प्राचीन ग्रन्थ, भदौमा जात्रा, १२ वर्षमा ठुलो पूजा, दुई वर्षमा लामा फेरिने।
- नियात्रा: प्रथम पुरुष, ठाउँगत क्रम, चित्रात्मक वर्णन, अनुभूति।
-
The syllabus asks for
- सम्पादकलाई चिठीको ढाँचा र भाषाशैली
- समसामयिक विषयमा धारणा र सुझाव
- भाषिक संरचना: करण र अकरण वाक्य, भाव र पदवियोग
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ र वाक्य रचना
- व्यावहारिक लेखन अभ्यास
Key points
- सम्पादकलाई चिठी समसामयिक सार्वजनिक समस्यामा धारणा र सुझाव दिन पत्रिकाको सम्पादकलाई लेखिने औपचारिक चिठी हो।
- ढाँचा: मिति → श्री सम्पादकज्यू, पत्रिका र ठेगाना → विषय → महोदय → मुख्य भाग (समस्या, तथ्य-कारण, सुझाव) → लेखकको नाम र ठेगाना।
- नमुना चिठी: मनोज नगरकोटी (जुरे, सिन्धुपाल्चोक), गोरखापत्रलाई, प्राकृतिक विपत्तिप्रति सतर्कता; उदाहरण २०७२ को भुइँचालो, २०७८ को मेलम्ची बाढी, कोवाङको हिमपहिरो।
- भाषा शिष्ट, तथ्यपरक, संक्षिप्त र समाधानमुखी हुनुपर्छ।
- व्याकरण: करण-अकरण (सकारात्मक-नकारात्मक), पाँच भाव, पदवियोग; अनुकरणात्मक शब्द।
-
The syllabus asks for
- कथाको सार, घटनाक्रम र पात्र
- द्वन्द्व, वातावरण र सन्देश
- भाषिक संरचना: वाच्य र वाक्य शुद्धीकरण
- शब्दभण्डार: शब्दार्थ, उखान र टुक्का
- स्वतन्त्र कथा रचना
Key points
- 'डल्ले खोला' परशु प्रधानको व्यङ्ग्यात्मक सामाजिक कथा हो; केन्द्रमा पुल र कुलो नबनेको डल्ले खोला छ।
- रनबहादुरले पुलका नाममा १०,००० रुपियाँ निकासा गराएर छोरीको बिहेको भोजमा सक्यो; काठ मात्र राखियो र भेलले बगायो।
- जुवामा हारेको शिवबहादुरले पुलको हिनामिनाको कारबाही माग्दै कुलोका नाममा अर्को १०,००० लियो; कुलाका डोब मात्र रहे।
- हाकिम र जाँच्ने मानिसको लापरबाहीले भ्रष्टाचार सजिलो भयो; खोला उस्तै रह्यो।
- डल्ले खोला मानवीकृत पात्र हो र व्यङ्ग्यको माध्यम बनेको छ; कथा चक्रीय संरचनामा छ।
No chapter matches. Try another word.
The paper
आधारभूत तह परीक्षा (कक्षा ८) — पाठ्यक्रम विकास केन्द्रको आधारभूत तह मूल्याङ्कन योजनाअनुसार आन्तरिक (निरन्तर) मूल्याङ्कनको भार ५० प्रतिशत र बाह्य लिखित परीक्षाको भार ५० प्रतिशत। स्थानीय तह (पालिका) ले परीक्षा सञ्चालन र मूल्याङ्कन गर्छ। यहाँका अभ्यास प्रश्न वस्तुगत (१ अङ्क), छोटो उत्तर (२ अङ्क), लामो उत्तर (४ अङ्क) र पाठगत बोध ढाँचामा दिइएका छन्।